Kapitalistisch systeem is nog steeds het beste.

Waarom is het kapitalistische vrijemarktsysteem het beste, ook al is niet perfect.

Als sinds de (mythische en wellicht verzonnen Ned Ludd) en zijn volgelingen “de Luddieten”  aan het eind van de 18de eeuw rondtrokken om alle machines aan diggelen te slaan, is er verzet tegen robotisering en modernisering van het productieproces, zeg maar tegen elke vorm van vooruitgang. Wat bleek echter achteraf, dat 90% van die bedreigde jobs helemaal niet verloren waren gegaan. Er was geen klasse van permanente werklozen bijgekomen, zoals gevreesd door de Luddieten. Telkens nadien, wanneer het zich weer eens voordeed dat bijvoorbeeld boerenknechten vervangen werden door landbouwmachines, of dat papierwerk werd overgenomen door computers, of robots de autoassemblage sneller en goedkoper deden, bleek dit het geval te zijn. Telkens waren er hetzelfde aantal of zelfs een hoger aantal mensen aan het werk na de modernisering. Technologie en vooruitgang zorgden niet voor werkloosheid en armoede. Ook al ging de wereldbevolking van 1 miljard naar meer dan 7 miljard op nauwelijks één eeuw tijd. 

Waarom is dat zo?

Automatiseren doe je pas wanneer het een besparing kan opleveren voor het bedrijf. Logisch toch? Als ondernemer ga je vooraf geen miljoenen investeren om nadien minder te verdienen en je bijgevolg ook die investering niet kan afbetalen. Het gevolg van die investering is dat je  goedkoper en meer kan produceren. De geproduceerde goederen zijn  goedkoper en als gevolg daarvan kunnen meer personen zich die producten aanschaffen. De ondernemer kan goedkoper produceren en toch nog een mooie winst maken. Een win-win situatie voor iedereen. Meer verkopen zal de omzet doen stijgen en de onderneming gaat groeien. Dus zijn er weer meer mensen nodig die een andere taak gaan vervullen in het bedrijf. Meer onderhoudspersoneel voor de machines, meer marketing, meer verkopers, magazijniers etc.. zijn nu nodig.

Meer positieve effecten

Door de lagere prijs voor een product gaat uw geld eigenlijk meer waard worden. U kan zich immers voor een lagere prijs een product aanschaffen. Dat zien we in onze moderne maatschappij elke dag. Computers, gsm, huishoudtoestellen, televisie, auto’s, etc.… allemaal producten die in het begin voor de “happy few” waren, zijn vandaag de dag bereikbaar voor de massa.

In 1800 moest een arbeider nog zes uur werken om zich een kaars te kunnen kopen om 1 uur licht te hebben. Toestanden die wij ons nauwelijks kunnen voorstellen. Door basisgoederen bereikbaar, goedkoop en beschikbaar te maken aan lage prijzen zijn we allemaal rijker geworden. Geen utopische socialist had zelfs maar kunnen fantaseren over de welstand van de arbeider de dag van vandaag.

Als de prijs voor voeding zakt met 1€ per maaltijd en ik eet drie maal per dag, dan heb ik per jaar 3€ X 365 dagen = €1095 meer geld te besteden aan andere zaken. Dat op zijn beurt zal werk verschaffen aan weer andere bedrijven, die op hun beurt weer mensen moeten tewerk stellen. We maken de koek groter voor iedereen en we doen dat samen.

Bijkomend kunnen we vaststellen dat filantropie van de allerrijksten een steeds weerkerend fenomeen is. Vaak verwarren mensen (ja, ook zakenmensen) “survival of the fittest van Darwin” als een kapitalistisch fenomeen. Dat is het niet. Het is eigenlijk een sociaal Darwinistisch systeem.

Het is niet de filosofie van Ebenezer Scrooge of Dagobert Duck, die rijke ondernemers aanspreekt. Dat is voor een groot stuk pure mythe. Overheden hebben geen monopolie op het bouwen van scholen, musea, bibliotheken etc. Hoeveel van die instellingen en gebouwen dragen niet de naam van een rijke donor. Bill Gates bijvoorbeeld geeft meer geld aan de “World Health organisation” dan gelijk welk land.

De “robber barons” in de late 19de eeuw waren meedogenloos en tegelijkertijd schrandere zakenlui, maar ook voor hun was de slogan “He who dies rich dies in disgrace” Van de ongeveer 250 miljardairs in de VS hebben er 141 een belofte gedaan om het grootste deel van hun vermogen, nog tijdens hun leven aan liefdadigheid te schenken.

Om af te sluiten: Doemdenken is van alle tijden en het brengt behalve donaties en aanzien voor de doemprofeet ook met zich mee dat mediakanalen gelezen, bekeken en gehoord zullen worden. Maar dat het onze menselijke en maatschappelijke vooruitgang afremt, staat als een paal boven water. Denk daaraan als u weer eens ecologisten, vakbondsleiders en milieuactivisten hun protest redelijk vindt klinken.

“In every age everybody knows that up to his own time, progressive improvement has been taking place; nobody seems to reckon on any improvement in the next generation. We cannot absolutely prove that those are in error who say society has reached a turning point – that we have seen our best days. But so said all who came before us and with just as much apparent reason. ... On what principle is it that with nothing but improvement behind us, we are to expect nothing but deterioration before us?” Thomas Babington Macaulay